Sự phát triển của trẻ – Dấu hiệu trẻ bị sang chấn tâm lý

dau-hieu-tre-bi-sang-chan-tam-ly

Khi trẻ bị sang chấn tâm lý thường có những biểu hiện thay đổi về nhiều mặt, cha mẹ và những người xung quanh có thể nhận biết để để tìm ra cách giải quyết sớm nhất.

Trẻ em có hơn 100 tỉ nơron thần kinh; tuy nhiên chỉ có khoảng 12 – 15% trong số này được kết nối lúc trẻ mới sinh ra.

Sự tương tác giữa cha mẹ/người trông nom và đứa bé đảm bảo rằng hàng ngàn mối liên kết mới được xây dựng mỗi giờ trong năm đầu tiên của cuộc đời.

Bộ não của trẻ lệ thuộc vào sự thu nhận mà nó nhận được từ thế giới xung quanh (các thành viên trong gia đình và người thân).

Não của trẻ phát triển như thế nào?

Nếu tổn thương tâm lý xảy ra trong quá trình bộ não đang được hình thành, nó có khả năng khiến cho bộ não không được phát triển tối ưu nhất.

Sự phát triển của bộ não những năm đầu đời có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của trẻ về sau: các căng thẳng có hại trong thời thơ ấu nhiều khả năng gây tổn hại đến kết cấu của bộ não và dẫn tới nhiều vấn đề trong học tập và hành động. Nó cũng liên quan với ốm đau về thể chất và tinh thần trong quãng đời về sau.

Tính “đàn hồi” của bộ não khiến nó dễ dàng tạo được hình ảnh từ những cảm nhận đầu đời của trẻ. Các kết cấu của bộ não được phát triển từ trước thời điểm trẻ sinh ra và không ngừng cho đến khi lớn lên.

dau-hieu-tre-bi-sang-chan-tam-ly
Dấu hiêu trẻ bị sang chấn tâm lý

Sang chấn tâm lý có thể ảnh hưởng đến não bộ của trẻ em ra sao?

Các sự kiện gây sang chấn phụ thuộc vào các yếu tố: thời điểm diễn ra, cường độ, trường độ tần suất của phơi nhiễm, mức độ quan tâm chăm sóc mà trẻ nhận được.

Theo Tiến sĩ Bruce Perry: “Não bộ điều khiển các giác quan, suy nghĩ, cảm xúc và hành động của chúng ta. Hệ thống thần kinh phức tạp một cách đáng ngạc nhiên trong não, thứ quyết định đặc điểm con người của chúng ta sau này, được hình thành từ khi ta còn rất nhỏ”.

Lúc gặp một sự kiện gây tổn thương tâm lý, các phản ứng cảnh báo kéo dài khiến sự tăng trưởng bộ não bị biến đổi; gây ảnh hưởng trầm trọng đến bộ não, cơ quan thần kinh cùng lúc tác động đến hệ thống sinh học, sự phát triển tư duy, suy nghĩ học tập và ngôn ngữ của trẻ.

Với trẻ em, lúc đối mặt với sang chấn tâm lý khi còn bé sẽ đi kèm các tình trạng căng thẳng triền miên khiến lượng hormone căng thẳng cao được truyền vào não làm phần não dưới hoạt động hết phần của não trên, từ đó xuất hiện những hành vi thách thức có liên quan đến hoạt động chức năng của não dưới khiến trẻ gặp các khó khăn trong các mối quan hệ xã hội, nhận thức và cảm xúc, các vấn đề về hành vi và tự điều chỉnh bản thân.

Sau đây là các dấu hiệu về hành vi khi trẻ gặp sang chấn tâm lý:

    • Thu mình khỏi gia đình và bạn bè, hành vi đập đổ/ gây hấn;
    • Đổ lỗi cho người khác/ mâu thuẫn;
    • Ăn quá nhiều hoặc quá ít;
    • Luôn mong muốn sự chú ý;
    • Có vấn đề với việc ngủ;
    • Lạm dụng chất gây nghiện (rượu, chất gây nghiện, thuốc lá);
    • Thiếu tập trung;
    • Thiếu hứng thú trong các hoạt động bình thường như làm vệ sinh;
    • Lo sợ (lo sợ đàn ông, phòng tắm, các cánh cửa khép lại, bóng tối);
    • Hành vi không an toàn và nhiều rủi ro.

Trẻ trải qua sang chấn thường gặp khó khăn trong việc điều khiển cảm xúc, chúng cố gắng đương đầu với trí nhớ và cảm xúc thông qua các hành vi tiêu cực, thể hiện sự đau buồn, mất mát bên trong thông qua các hành vi tiêu cực bên ngoài.

dau-hieu-tre-bi-sang-chan-tam-ly
Dấu hiệu trẻ bị sang chấn tâm lý

Sang chấn có thể ảnh hưởng đến sự phát triển chung của trẻ em thế nào?

Không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển tâm lý mà sang chấn còn ảnh hưởng đến sự phát triển nói chung của trẻ em:

  • Các trải nghiệm bạo lực có tác động nghiêm trọng và lâu dài trong suốt cuộc đời của trẻ.
  • Trẻ em có tiền sử sang chấn tâm lý là một trong những nguy cơ mạnh nhất dẫn đến việc sau này trẻ lạm dụng chất khi bước vào giai đoạn vị thành niên và trưởng thành.
  • Trẻ em bị lạm dụng thể chất và tình dục thời thơ ấu có tương quan mạnh với những vấn đề tâm thân ở tuổi trưởng thành.
  • Sang chấn bị tích lũy từ thuở nhỏ có thể dẫn đến giảm sức khỏe thể chất trong quá trình trưởng thành.

Chăm sóc, bảo vệ, nuôi dưỡng trẻ là một quá trình dài, vì thế cha mẹ hãy là người bạn đồng hành giúp trẻ phát huy tốt khả năng về thể chất cũng như tinh thần của mình.

Source: Sưu tầm.

Category: Tâm lý – Trầm cảm

Scroll to Top