Một số lưu ý khi con ở tuổi dậy thì

Khả năng nghiên cứu và phân tích, tổng hợp, suy luận và phán đoán cũng được nâng cao. Cùng với sự tự tin hơi quá và lòng tự tôn hừng hực, tạo nên sự bất kham, mọi trường hợp đều muốn thể hiện bản thân.

Tuy nhiên, do tâm lý còn non nớt nên trẻ không ý thức được những hậu quả từ hành vi của mình ảnh hưởng tác động đến sức khoẻ và ý thức .

Những thay đổi và khả năng bất thường của lứa tuổi

Tuổi dậy thì là thời kỳ mà bất kỳ trẻ nào cũng phải trải qua những biến hóa quan trọng về khung hình cũng như về tâm ý. Có trẻ dậy thì sớm và cũng có trẻ dậy thì muộn.

Từ 6-10 tuổi, trẻ đã có sự phân biệt rõ hơn về giới. Bé gái khi chơi cùng bạn trai sẽ phát sinh cảm xúc xấu hổ, không an tâm. Tuy nhiên, những xúc cảm bị lôi cuốn hay mê hoặc của hai phái vẫn chưa hình thành .

Sau 10 tuổi trẻ đã có nhận thức ban đầu về giới tính cũng như sự hấp dẫn giới tính, thấy tò mò và thích thú đối với sự khác biệt và mối quan hệ giữa hai giới.

Tuổi dậy thì
Tuổi dậy thì

Cần đưa trẻ đi khám nếu có các biểu hiện tâm lý nặng.

Từ 14 – 15 tuổi, sự tăng tiết những hormon sinh dục cùng với nhận thức rõ hơn về giới tính đã thôi thúc trẻ phát sinh tình cảm với bạn khác giới. Ở lứa tuổi này, đặc thù sinh học của hai giới đã có sự độc lạ rõ nét.

Trẻ trai đã có đủ đường nét của người đàn ông trưởng thành, có râu, lông chân, lông nách, thân hình to lớn, vai rộng và cơ bắp. Trẻ gái đã quyến rũ hơn, ngực và mông to lên tạo thành những đường cong điệu đàng .

Trẻ đã khởi đầu hình thành khái niệm “ thích ”, “ yêu ” … Đặc biệt, trẻ rất nhạy cảm. Bạn trai học giỏi, bạn gái có mái tóc dài … là trẻ đã hoàn toàn có thể rung động, dễ nhầm lẫn rung động này với tình yêu. Tuy nhiên, vì xúc cảm và nhận thức chưa chín chắn, chưa không thay đổi nên tình cảm rất dễ đổi khác .

Ở độ tuổi này, trẻ đã có nhu yếu tình dục. Đặc biệt, trẻ luôn thích mày mò tò mò về cơ quan sinh dục và những hành vi tương quan đến tính dục. Với bản tính tò mò, ham tò mò cùng với sự nhầm tưởng tình yêu và chưa ý thức được hậu quả, dễ khiến những em hành vi theo bản năng dẫn đến những hậu quả đáng tiếc .

Đối với trẻ trai, ảnh hưởng tác động của hormon tới những bộ phận sinh dục và tâm ý rất mạnh. Khi ấy, những em cảm thấy trong người bức bối, thiếu bình tĩnh, hoảng sợ và hay thẹn thùng. Khoảng 13-14 tuổi, khung hình những em nam đã sản xuất tinh trùng. Trẻ hoàn toàn có thể bị xuất tinh do thủ dâm hoặc do giấc mơ ướt .

Sự biến hóa về hormon và những đặc thù sinh học của khung hình đã thôi thúc trẻ chăm sóc nhiều hơn đến bạn hữu và phát sinh tình cảm với bạn khác giới. Nhu cầu lan rộng ra “ quan hệ xã hội ” này cho thấy mong ước tách khỏi sự bảo phủ của cha mẹ, mái ấm gia đình để dần khẳng định chắc chắn bản thân .

Ở tuổi 14-16, trẻ dành sự quan tâm hơn đến diện mạo, vóc dáng, ưu nhược điểm trên cơ thể. Lúc này tính cách trẻ phát triển theo xu hướng độc lập, tự khẳng định bản thân, muốn thoát khỏi kiểm soát của gia đình, mở rộng hơn nữa các mối quan hệ xã hội, đồng thời muốn tự quyết định các vấn đề liên quan đến bản thân mình.

Khi đó, trẻ rất xem trọng tình bạn và thường chịu ảnh hưởng của bạn bè, dù bạn tốt hay xấu.

Trẻ thường có những hành vi để chứng tỏ mình là một người lớn thực thụ như : chỉ làm những việc mình thích, lười học, thích đi chơi, hút thuốc lá, uống rượu bia, chơi cờ bạc, đua xe máy, sử dụng ma túy, tụ tập, đàn đúm, đua đòi, ăn mặc, yêu đương và có quan hệ tình dục trước hôn nhân gia đình …

Với những việc như vậy, trẻ thường gặp phải sự ngăn cấm của cha mẹ và lúc này hoàn toàn có thể xảy ra những xung đột giữa trẻ và cha mẹ. Trẻ cảm thấy rất ấm ức, tuyệt vọng vì không được công nhận, thay vì phản đối, bất bình, cãi bướng, trẻ trở nên “ gọi dạ, bảo vâng ” nhưng vẫn làm theo ý mình, nói dối…

Trẻ tăng trưởng mạnh về tư duy trừu tượng, kiến thức và kỹ năng nghiên cứu và phân tích và nhận thức cao hơn về hành vi của mình. Do tâm lý còn non nớt nên trẻ không ý thức được những hậu quả từ hành vi của mình. Một yếu tố khác là khi trẻ khởi đầu chú ý quan tâm đến bạn khác giới.

Những rung động dễ khiến trẻ nhầm lẫn giữa tình bạn và tình yêu. Tuy nhiên, trẻ còn dễ biến hóa tình cảm, khi mong ước điều gì những em thường muốn thỏa mãn nhu cầu ngay nhưng cũng rất mau chán. Nề nếp hoạt động và sinh hoạt của trẻ cũng biến hóa : thức khuya hơn, ăn ngủ thất thường hơn.

Do tò mò cùng với muốn mày mò năng lực tình dục của mình nên trẻ dễ bốc đồng, hành vi theo bản năng, mà không ý thức được rủi ro tiềm ẩn nên dễ gây hậu quả đáng tiếc .

Điều cần lưu ý khi các em bước vào tuổi dậy thì

Bố mẹ cần dành nhiều thì giờ để quan sát, tìm hiểu và khám phá, làm bạn cùng con, tạo điều kiện kèm theo thuận tiện và thuận tiện để những con tâm sự, san sẻ. Tránh những kế hoạch hoặc việc làm tạo ra những phản ứng chống đối của đứa trẻ vị thành niên với cha mẹ.

Các em cần được quyền quyết định hành động và rút ra bài học kinh nghiệm từ những lỗi lầm của chính mình. Bố mẹ cần có những kiến thức và kỹ năng và kiến thức và kỹ năng nhất định. Hành trình dạy con tuổi dậy thì là chặng đường gian khó và phức tạp vì những biến hóa quá sớm và năng lực không bình thường của lứa tuổi.

Kế hoạch dạy con cháu cần được triển khai bằng những giải pháp đơn cử và hài hòa và hợp lý

Việc tìm hiểu nhu cầu của con hay thấu hiểu tâm lý của con cũng đòi hỏi bố mẹ phải có kỹ năng đích thực. Làm thế nào để hiểu con mà không làm con có cảm giác đang bị dò xét hay kiểm tra quá gắt gao (không xem nhật ký, đọc lén tin nhắn trên điện thoại… mà vẫn có thể hiểu con).

Đó còn chưa kể đến việc phải theo dõi từng bước tiến hay từng sự đổi khác của con mình trong đời sống giới tính để rồi đủ can đảm và mạnh mẽ và đủ “ trình độ ” để nói với con về sự đổi khác của khung hình, về sự dậy thì … Tiếp theo là yếu tố trò chuyện với con về tham vọng, học tập, khuynh hướng nghề nghiệp và cả tình yêu đôi lứa. Cần tôn trọng, lắng nghe con cháu, gật đầu và san sẻ chân thành …

Khi trẻ có biểu lộ của những bệnh tâm ý ở lứa tuổi này cha mẹ nên thân thiện, tâm sự tìm cách trợ giúp con. Khuyến khích trẻ tham gia những hoạt động giải trí tập thể, hoạt động giải trí xã hội, tránh tiếp xúc với những loại phim ảnh, những trò chơi đấm đá bạo lực hay văn hóa truyền thống phẩm đồi trụy.

Bổ sung vừa đủ dinh dưỡng cho khung hình trẻ bằng những thực phẩm bổ dưỡng, chịu khó tập thể dục để tăng cường sức khỏe thể chất … Nếu bệnh không giảm hoặc có những tín hiệu nặng hơn, cha mẹ hãy đưa trẻ tới gặp bác sĩ tâm ý để có hướng điều trị kịp thời và sử dụng thuốc khi thiết yếu .

Scroll to Top